Kjellaren

Vi bed om orsak for at vi ikkje tok del i stortevlinga i Trondheim sist helg, men dét som alt anna skuldar vi på kapitalismen. Vi skulle ynskje vi kunne levd på luft og lutter kjærleik, men greier det ikkje: Når sjansen til å tene nokre grunkar byd seg, kan vi ikkje godt takke nei. Dette blir den siste tilstandsrapporten frå det britiske imperiet på ei stund, vi skal ikkje attende før i august, men før den tid var det altså tevlinga Spring Fours i Stratford-upon-Avon, på eit hotell knappe hundre meter unna hagen der den unge Shakespeare, ved ei eik som enno står, skal ha uroppførd A Midsummer Night’s Dream. Rett forbi renn Avon, og på henne sigler tallause svaner, som når dei søv legg dei lange halsane ned mot kroppen og gøymer andleta så dei liknar skyer duvande på ein djupblå kveldshimmel.

Bortsett frå dette var det ikkje stort av Stratford vi fekk sett. “The Viking” eller “The Big E” hadde ei lengre mailveksling med den flamboyante sponsoren Gidman om korleis dei skulle få frakta “The Kid”, altså oss, frå Gatwick til Stratford. At vi kom til landet fyrst i eittida fredag kosta uansett Erichsen ein heil dags golf, så då kunne vi like gjerne dra inn til han i London fyrst, og køyre derifrå til Stratford i bilen hans. Det var så vidt vi rakk den italienske middagen med vår makker sponsoren og Espens spøkefulle makker Norman Selway. Vi skal ikkje seia vi hadde den store trua på denne tevlinga, for treningssesjonane med Gidman tidlegare i år var ikkje veldig lovande, og sidan vi var relativt lågt seeda, hadde vi inga supergunstig trekning i den triangulære fyrsterunden. Det var eit habilt reint engelsk lag, og på det andre laget tri bulgarske stjernespelarar med dertil høyrande sponsor. Etter spelinga fyrste aftan var det jamt i båe kampane, og sjokkert og skuffa over resultata våre, spurde Hoftaniska høfleg om bridgen no hadde vorte eit aldeles framandt spel for oss. Dette laut vi stadfeste. Erichsen på si side tok ikkje dette så tungt, fordi han var ør av glede over andre tilhøve: Det norske landslagsheltane Svendsen og Berg, assisterte av våre gode vener Qvisten og Ivrig, låg nemleg under med 22 IMP mot nokre eldre kokottar! Erichsen var i ekstase og lo seg nesten i hel. Det overtydde han nok ikkje då Qvisten hevda at den eine av dei, skotten Jenny som vi i august i fjor vann ein midnattslynbridge i Brighton i lag med, var “hard og god”. Då triangelrunden var ferdig neste ettermiddag, og Erichsen såg Lindqvist koma inn frå røykehagen, var han så nyfiken på å få vita sluttresultatet at han la på sprang gjennom lokalet etter han, og på vegen velta både seg sjølv og ein gamal rund fyr overende. Men akk, Qvisten hadde til sjuande og sist makta nedkjempe fruene, og Erichsens vonbrot over dette var så stort at det nesten øydela gleda over våre eigne to sigrar. Tevlinga fungerer slik at ein har eit ekstraliv, ein toler å tapa éin kamp, men idet ein tapar to er ein ute. Vi rekna vel med at eitt liv ville fare då vi no fekk til motstandarar dei nederlandske regjerande verdsmeistrane Verhees, van Prooijen og de Wijs, den engelske landslagsspelaren Bakhshi og ein sponsor, serleg sidan sponsoren ikkje spela eit einaste sett imot oss. Men då ei TL-sak med dertil høyrande appell frå fi, for ein gongs skuld gjekk vår veg, vann vi med nokre pinnar og kunne nyte kveldens thaimat i relativ harmoni. Paradoksalt nok skulle vi formiddagen etter tapa klårt mot det for oss meir ukjende lag Liggins, men dei greidde jo til slutt å vinne heile tevlinga. Dimed hadde vi altså bruka det eine livet og sat som på nåler, og vi rekna med det var slutten då vi no trekte nettopp Hoftaniska, ikledd den lilla skjorta obligatorisk på lag de Botton. Vi hadde overhøyrd Janet til Hoffa i frukostsalen den morgonen: Han hadde stått opp klokka kvart over seks, sa ho, og fram til då, klokka ti, enno ikkje ein augneblink slutta å snakke. Då kampen vår byrja klokka fire om ettermiddagen snakka han sanneleg framleis, og skulle i laupet av dei neste timane få endå meir å øve kjeften på: Etter dei fyrste to åttespelssetta leia favorittane med 18, og då Erichsen i tridje sett dobla tri utgangar som alle steinstod, gjekk Hoftaniska til samanlikning i trygg forvissing om at vi no ville kaste inn handkledet og erklære kampen tapt. Men vi og Gidman hadde den einaste verkeleg gode lista vår i laupet av heile tevlinga, mot svenskane Björnlund og Sandqvist, og dimed leia vi plutseleg med 11. Då ingenting ille skjedde i siste sett, vann vi kampen ganske klårt, og gjekk ut til ein lengre og betre fransk middag med den smørblide sponsoren. Då vi kringom midnatt attervende til hotellbaren, hadde Hoffa enno ikkje slutta å snakke, no høgare og med større publikum enn nokon gong før. Svenskane var hjelpelause og Silla elendig, forkynte han, og Rodwell den verste av alle. Men! Han kalla ikkje lenger vesle oss for kortblinde, tvert imot tok han oss under vengene sine og lova oss ei tevling ein gong, så det er inga overdriving å påstå at denne Hoffa verkeleg er prototypen på ein såkalla likandes kar. Det var synd vi vart trøytte og følte vi laut forlata han allereie klokka halv tri, for han snakka då òg, og tyktest ikkje ha snarlege planar om å teia. Men vi trong litt svevn før matchen vår neste morgon, mot dei vidgjetne Hackett-brørne, svensken Hallberg og nokre andre. Nok ein gong var det Erichsen og Selway som med dei mange utrulege resultata sine hårfint berga oss frå nederlag. Sigersmarginen var på heile to pinnar, og dimed var det tid for kvartfinale. Men no byrja nok Gidman, som aldri før hadde spela så mykje i strekk, å bli ein smule sliten. Hadde vi bytt plass med han i siste settet hadde vi nok vunne likevel, men det vart eit lite tap mot dei nederlanske juniorane Drijver, Hop, Verbeek og Molenaar, og dimed var vi ute. Eit vonbrot, men vi hadde jo allereie kome mykje lenger enn vi kunne gissa på førehand. På heimvegen fekk vi jamvel ei gratulasjonsmelding frå Grøtheim, som lova å spandere ein øl på oss og ein Cola på Erichsen.

Eit gode ved å dra attende til London same kveld, var dessutan at vi kunne overhalde avtala vår om ein ettermiddagsbridge neste dag, med den før nemnde Fiona, som vi heretter skal bruke langt meir uoversettelege adjektiv enn “foxy” om. Ettersom vi spela med henne på same stad til same tid i fjor, augnar vi sjansar for ein årviss tradisjon her. Ein del av tradisjonen vil då vera å vinne, som vi gjorde også i år. Men hadde nokon fortald oss at vi òg inngjekk i ei landsomfattande simultantevling, og at kortfordelingane skreiv seg frå Ely Culbertsons glansdagar på 30-talet, skulle vi trappa ned på ølet og heller notert eit par toppar ekstra, til dømes mot dei leopardaktige gamle damene vi møtte i siste runde, som var harde og gode og rundspela oss. Den eine, italienske Tomacelli, spurde kvar vi kom ifrå, og riste på hovudet då vi svara Noreg. Nordlendingane Risnes, Gosvig, Halvorsen og Kofoed Hansen var jo allereie i umiddelbar nærleik, og kanskje hadde ho høyrd Hoftaniskas Gaddafi-lange tordentaler som ein ôm over graslandet heilt frå Stratford. “My God,” sa ho, “we’ve had an invasion by Huns.” Det var interessant å få vita korleis dei kultiverte eigentleg ser på oss, og det gav oss eit påskot til å snakke om hunarane og den store Attila i baren etterpå, der Fionas kunnskapsrike ektemann Guy briljerte med ein perfekt haiku på norsk, og der både han, kona hans og gasellen van Luven spanderte drinkar. Young Chelsea skulle ikkje bli kvitt dei skrekkelege hunarane så snøgt, ettersom Guy inviterte oss til å vikariere for seg med Kofoed Hansen i ein slags krinsserie same aftan. Samveret med den lystige finnmarkingen vart jo eit endå kalas, både resultatmessig og bokstaveleg, ettersom vi trappa ned på det svevndyssande ølet for heller å konsentrere oss om frisk og fruktig gin. Vi hadde litt vondt i hovudet då vi stod opp i femtida neste morgon for å rekkje flyet vårt heim, men når det uansett berre er den tarvelege kvardagen sin ein skal attende til, spelar det liksom inga større rolle.

Eit tiltak som er i ferd med å bli ein tradisjon, er guteklubben Stygg si vårvandring på den vakre Ladestien. Alt for månader sidan var sist laurdag utpeikt som tidspunkt for årets utflukt, så då dagen kom var det eigentleg aldri aktuelt å avlyse, jamvel om vi såg idet vi vakna at vêret ikkje just var det vi hadde drøymd om. Men det heitte seg i media at det ville skine opp utover dagen, noko vi og Gaustad båe hadde klokkartru på. To av turdeltakarane var så venlege å hente oss i bil, det var den generelt forferdelege John Gunnar og den lett schizofrene Andreas, sistnemnde stilfullt kledd i joggebukse og lusekofte. Vi spora opp Gaustad som vandra forvirra rundt i gatene på Møllenberg, og køyrde fyrst ein svipptur til Søberg på Melhus for å hente John Gunnars eldre bror Tante Pal, som kompenserer for sin relative normalitet ved å ha ei svært eksentrisk kone, ein polsk furie som ein gong bannlyste oss frå heimen sin fordi ho fekk det føre seg at vi var gestapistar og gauleiterar. No var ho heldigvis ikkje heime, og den nitrivelege Tante Pal baud oss inn på ein fredsam kopp kaffi. Vi rakk å drikke helvta før vi plutseleg laut dra, fordi vi visstnok hadde det travelt og husverten uansett laut rekkje eikor anna avtale. At vi skulle hente han var altså feberfantasiar som hovudpersonen sjølv ikkje var informert om; vi hadde i praksis køyrd alle tenkjelege omvegar til Søberg berre for ein halv kopp kaffi.

Vel attende i byen parkerte vi bilen, og vart foreina med den femte og siste turdeltakaren, den paranoid-schizofrene ekshibisjonisten Eskil, som stilte i ein slags fiskaranorakk så sjokkgul at han nesten kunne vikariert for den akutt sjukmelde og difor fråverande solskiva. Men ikkje for det, då vi gjekk av bussen ute på Rotvoll, der Ladestien inn mot byen byrjar, var det faktisk opphaldsvêr. Kjøleg, ja, men slik vil det vera langs klippene innmed fjorden, med dei drivkvite brimhestane uavlateleg vrinskande i isvinden aldri meir enn nokre meter unna den smale stien, og vi var ved høgt og skinande mot. Med stort og smått av vaklande steg og regressive raklange fall, er turen på cirka ei mil. Men det er ei lang mil, fordi ein skal dvele ved kvar einaste benk og stubbe for å evaluere og kontemplere og fylle plastglaset, og i tillegg kan ein ikkje gå meir enn ti steg i gongen utan å stogge og ta ein slurk av same glas. Vi var vel komne ein halv kilometer eller så før Herren, som verkeleg aldri har lika oss prometeiske plebeiarar, allereie var lei av den trassige, naturstridige paraden vår og lét himmelens sluser opna skamlaust vidt, og ei uhyrleg mengd slagregn falle ned i hovuda våre. Gaustad innsåg at han nok hadde lese feil, at det ikkje var to millimeter, men derimot to meter regn avisas vêrvarsel hadde estimert. Like etter at syndfloden tiltok, viste Eskil dei fyrste teikna til mentalt samanbrot, då han langt ute på ein pynt snåva i sine eigne bein og nesten rulla på sjøen. Men vi berga han så vidt og overtok ansvaret for posen hans. Gaustad spydde av nervøsitet. Det hjelpte ikkje stort med dei tørre avbrekka i høvesvis ein gapahuk og ein bunker; det striregna utan avbrot og vi var gjennomblaute før vi var halvvegs. Dertil kom den lynske vinden frå absolutt alle himmelretningar, som jamvel stormfuglane tyktest ha vanskar med å meistre, og som tvinga oss til å gå bøygde i skarp vinkel framover for ikkje å bli sveipte attende til Rotvoll eller endå lenger vekk. I bitter irritasjon over pågangsmotet vårt, var vindkasta likevel frekke nok til å stela skvettar av kirsebærvinen vår, og dei meir animerte andre turdeltakarane forlora fleire glas kvitvin og Dworek på same vis, utan at dette hindra dei i å bli stendig fullare. I motvinden fekk frøyveringane imellom oss i fullt monn nyte fruktene av fortida si på den vêrharde kysten, som har lærd dei å kauke for å bli høyrde. Eskil er derimot som oss frå innlandet, og var spakare der han delvis gjekk i siksak, delvis ramla hovudstups rundt i gummijakka si. Det styggaste fallet tok likevel Andreas, i dei bratte, steinete bakkane ned mot Krossvika, der han plutseleg gjekk på trynet og reiv ei lang, uboteleg rift i den gjørmete broka si, og ikkje minst eit kutt i kneet sitt, der det heldigvis var litt ekstra spekk å ta av.

For lesarar som kjenner tilhøva, kan det kanskje verke rart at vi ikkje tok ein snarveg frå dette infernoet av regn og gjørme attende til røynda, ved ganske enkelt å svinge av frå stien, som ikkje på noko punkt ligg meir enn eit steinkast frå tettbygde strok med bussar og drosjer. Men lesarane lyt forstå at Svartlamoen gjennom alle vanskane skein som vår sørpol, vårt Everest: Vi kunne ikkje gje opp, vi laut koma oss rundt Ladehamaren til Ramp, alt anna ville vera spikaren i kista for dei allereie avfeldige sjølvkjenslene i denne tragiske forsamlinga av historielause, kunnskapslause, tilbakeståande, dumme og fysisk dårleg utstyrde søppelhovud, vi sjølve dei aller jævligaste imellom dei. Dei einaste alternativa til å fullføre var å la seg fortære av dei frådande bylgjene, eventuelt å beda pent om ei polstra celle på Østmarka, som ligg ved stien. Andreas prøvde unekteleg å skyve oss inn der, raudøygd og skrikande, håret stormfløkt som på ein gamaltestamentleg domsprofet, overtydd om at det å halde vandringa fram ville vera einstydande med ein frykteleg daud. Men John Gunnar, som i lag med oss var den våtaste og likevel den einaste som aldri ein augneblink tvilte på at vi burde fullføre, kasta seg over han og kyssa han så grundig og lenge at han igjen fekk varme i kroppen og von i livet. Tru det eller ikkje: Eit par søkkvåte kilometrar og nokre stramme glas kirsebærvin seinare, skimta vi i det fjerne dei fyrste skakke, innrøyka trehusa i Strandvegen og Gregusgate, og vi visste vi ville overleva.

No ville det vore ein passande slutt på dette klassiske helteeposet, om vi hevda at vi resten av aftanen åt druer i fanga på solmøyar, lydande til lyrespel i himmelhøge hallar og hangande hagar mellom jarnbanelina og Biskop Darres gate. Men når vi så langt har vore trugne mot den stygge sanninga, vil vi ikkje i lagnadstimen ofre henne på venleikens avgudealtar: Så vidt levande ramla inn gjennom dørene på Ramp, kvar og ein av oss minna om Schakleton då han nådde Strømnes etter ferda å frå Elephant Island, og vi greidde så vidt å fiske bankkortet fram med dei numne fingrane våre, slik at vi fekk tinga oss ein iskald øl. Men nærkampen vår med naturen, som i intensitet og lidenskap også likna ei elskovsakt, hadde gjort jamvel dei sterkaste av oss fullstendig framande for den menneskelege sivilisasjonen: John Gunnar bad på knea sine om å få nokre ekstra talglys til bordet, som han kunne varme seg på, men fekk i staden eit pledd og vart sitjande inntulla i dette som ei fullblods jemenittisk bondekone. Andreas hadde til sist forlora det vesle av vit han ein gong åtte, og sat der mullande og vrinskande usamanhengande som ein uteliggjar. Eskil hadde ingen krefter att og sovna, medan Gaustad enno var tilrekneleg, eller iallfall så tilrekneleg som han ut frå sine naturgjevne føresetnader kan bli, men han var sint og fortvila over den plutselege åndelege kollapsen til turfelagane han hadde utstått slike vanskar i lag med. Like etter vart vi alle kasta på hovuda ut, og tilsvarande forsøk på Graffi og Dokkhuset enda i same rådville apati, slik at vi til sist gleid ifrå einannan og forsvann bort i natta. Det er vel ikkje naudsynt å nemne at då vi vakna neste morgon, skein sola så strålande som eit ope skap fullt av gule anorakkar. Men kva hjelper dét, når ein ligg der med tømmermenn og lungebetennelse og kaldbrann i alle lemer. Likevel angrar vi ingenting, for det å bøye seg for vêr og vind er den reine fatalisme, det er å oppgje all von og erklære at ein berre er nok ein slave naturen kan få herje som han vil med, eit nederlag vi som tenkjande vesen ikkje på vilkår er villige til å akseptere.

Det sa Jens Kihl i føredraget sitt førre sundag formiddag. Etter at vi så vidt møtte han i Aasen-tunet for tallause neologismar og sju heile år sidan, har han vore leiar i Norsk målungdom og nestleiar i Noregs mållag, før han dei siste åra har vorte meir av ein freelance geriljasoldat for målsaka. Ein fin fyr, som tilsynelatande ikkje går av vegen for å fortelja folk det dei fortener å høyre, og med ein forfriskande arroganse slår dei festlegaste vitsar om bokmålstyranniet, kultursnobberiet og all anna faensmakt. Då tilhøyrarane like etter tala hans reiste seg og song Ivar Aasens “Nordmannen”, vart vi nesten rørde til tårer: Dei fem-seks fyrste versa kunne jamvel vi utan manus, men resten av forsamlinga tok glatt nokre fleire, som ein sjeldan høyrer. Det er der Aasen, etter dei noko nasjonalromantiske fabuleringane som går føre, plutseleg syner seg som den rebellen han var: “Lat no andre om Storleiken kivast, / lat deim bragla med Rikdom og Høgd! / Millom Kaksar eg lite kan trivast, / millom Jamningar helst er eg nøgd.” Det er gjævt å sjå at nynorskstudentane, “den intellektuelle spjotspissen i målrørsla”, er medvitne om ansvaret dei har for å føre Aasens opprør vidare.

Sjølve har vi vore altfor likesæle andsynes dette ansvaret, og kanskje vil det bli verande såleis, for vi er for feige til å fungere i politikken. Men difor er det viktig at nokre andre arbeider for oss, og ikkje berre med alle fillesakene dei overbetalte maktbrundarane i hovudstaden skriv sine tusen dekret og memorandum om, men om den kanskje viktigaste politiske saka i dette suppelandet sidan trælen Kark hogg hovudet av Håkon jarl, målsaka. For i det minste å syne at vi verdset det arbeidet dei gjer for å fremje nynorsken, takka vi nyleg ja til å melde oss inn igjen i Norsk målungdom, eller nærare bestemt Studentmållaget i Nidaros, som huka tak i oss under ein militsaksjon på Dragvoll i vinter. Vi fekk dimed tilbod om å bli med på samlinga deira her i byen sist helg, dit også unge frå andre delar av landet var venta. Dette gjorde vi veldig rett i å takke ja til. Ikkje eit vondt ord om lesarane av denne sida, men når de gjeld språk er dei fleste av dykk på sykkeltur: De korkje skriv eller tenkjer på nynorsk, og vi har dykk mistenkte for i visse tilfelle å “forfine” dialekten dykkar! Håplaust! Slikt var det inkje av sist helg, mellom dei nye venene våre i målungdomen. Tvert imot, som på pinsefestens dag var alt den saligaste heteroglossia, samtala gjekk høgt og lågt på nesten alle målføre under nordhimmelen. Men det var ikkje difor berre “sutling og vas”, som den eminente ansvarspersonen Fridtun kalla det, det var lagt opp eit innhaldsrikt og variert program.

Etter preludiet fredag kveld var det tidleg laurdag oppmøte ved Vår Frue kyrkje, der vi såg etter ein viss person “med langt hår, litt original”. Han viste seg å vente på innsida av den gamle steinkyrkja, der han såg ut til å vera fast inventar, ifylgje han sjølv den einaste bortsett frå spesialistane med tilgang til katakombane under kyrkja. Han kalla seg Trondheimslosen; vi veit ikkje om han var ein parodi på Eia-figuren eller omvendt. Uansett, denne pirataktige personasjen skulle leia oss på ei historisk vandring gjennom Trondheims eldgamle gater. Spesielt langt kom vi ikkje, for ganglaget hans var seindrektig, og då han hadde ein randmerknad og ein tvilsam anekdote relatert til annakvar brustein og kvar einaste bydue, vart det mange lange pausar i det forholdsvis kjølege vêret. Men interessant var det, for all del, jamvel om alle jeremiadane hans over moderne byggeskikk kanskje var i overkant reaksjonære. “Det bli liksom itj det samme,” sa han om alle nybygg, medan han med tremolo lovpriste alt det gamle. Då vi langt om lenge skulle vidare i programmet og takka han for synfaringa, svara han at det ikkje var noko å takke for, for han pla gå rundt her og fortelja historier heilt uavhengig av om nokon høyrde på eller ikkje.

Dagen heldt fram med føredrag av ymse slag; mest interessant fann vi eit om storverket Norsk ordbok, som vel er framme ved den digre bokstaven s no, og skal vera ferdig til 2014. Vi seier ikkje meir om saka, for vi vil helst ikkje gje ifrå oss all den kule kunnskapen vi fekk i eige, til slike som ikkje hadde skamvit til sjølve å vera der. Desse gjekk òg glipp av den stemningsfulle gallamiddagen same aftan. Til å byrja med var vi litt blyge, for vi kjende oss med rette noko mindreverdige i det gode selskapet, men etter andelåret og nokre øl gjekk alt som vanleg betre. Vi lærde utruleg mykje om nynorsk og målrørsla denne aftanen, eksklusiv informasjon vi planlegg å nytte til vår føremon. Jamvel etterspelet, med fleire nynorskkjendisar heime hjå ein flegmatisk og overmåte venleg suldaling (eller suldøl, vi får spørja Fridtun kva det heiter), var eit oppkome av kultur og intellekt. Vesaas var eitt heitt samtaletema, Vaa eit anna, og suldølen, møringen, lomværane og den austlandske konvertitten utviste alle ekspertise. Jamvel vi arme uttrøndske grautbønder fekk for ein gongs nytta munnlêret til noko konstruktivt.

Etter denne inspirerande seansen var det ikkje eingong slitsamt å stå opp sundag morgon, for å ta del i avslutninga, som altså var føredraget til Kihl og ei lyrisk høgtlesing ved den nordtrøndske diktaren Ingrid Storholmen. Det var nesten vemodig då det heile var over, og alle igjen drog kvar til sitt. Men vi lovar å halde oss meir inne med våre våpensysken nynorskstudentane heretter. Førebels er det nynorske språket i seg sjølv sterkt nok til å verne oss mot det verste av kvardagssjåvinisme mellom bøllene her i bokmålsoklokratiet, men vi har neppe råd til å bli ståande åleine serleg mykje lengre. Det er tronge kår for kulturen i den setelpressa vi kallar Noreg, administrert av byråkratar og kaksar som ikkje har blikk for anna enn pengane dei allereie vassar i, og ein dag når vi som vanleg er ute og rakar lauv og ber ris, hoppar ein av dei sikkert fram frå buskane for å myrde oss med dei gullslegne slipsnålene og mansjettknappane sine. Det er då vi vil trengje hjelp, og i det minste bør ha betala forsikringspengane til dei gode mesenane våre i målrørsla.

Påska byrja førre onsdag ettermiddag, i baksætet på Våges sportsbil på veg til Berkåk. Det var ikkje stort vi forstod av det som føregjekk der, Våge og den celebre passasjeren Berg snakkar jo cirka like mesopotamisk. På turen attende sovna vi fullstendig, men så var då klokka også over tri. Det vart langdrygt der oppe, tevlingsleiar Raffe var for snill med Jappen. Alt vi drakk var ein kaffidokter, naturlegvis utanfor sjølve salen, som ein viss person eigenfotig brukte oversitrunden sin på å danse heimom og hente til oss. Ergo spela vi også som knehøner, det var utelukkande makker Bekks forteneste at vi kom så høgt som på fjerdeplass. Takk til han for alt det nye vi i laupet av aftanen lærde om elementær spelteknikk; hadde vi berre visst å omsetja det til praksis kunne det gått oss riktig bra, då vi dagen etter drog til England igjen.

For ein gongs skuld gjekk flyet vårt i kristeleg tid, så vi kom dit torsdag kveld, og hadde også langfredag formiddag ledig før spelinga skulle byrja. Den naut vi med ein leskande novelleantologi i fru Erichsens vakre hage, ein oase i asfaltørkenen, der vi til overmål vart trakterte av familiens to augesteinar, dei fortryllande døtrene. Dei lagde til oss ein utsøkt bakst av gjørme og diverse insekt, toppa med rosenblad som alt var falne i det milde aprilvêret: “Chocolate pie with strawberry icing”, kalla dei det, beste paien vi har smaka på lenge. Spelinga i den fyrste tevlinga gjekk ikkje like bra; den karaktersterke Gidman var ikkje heilt i form, og då vi saktens kunne gjort eit par ting annleis sjølve òg, var det eigentleg berre ein akseptabel sistesesjon som berga oss frå total skandale. Vi er sant å seia for dårlege til å spela med sponsorar, vi har vanskar nok med å skjøna kva vi sjølve tenkjer, og slit såleis kraftig med å hengje med på den tidvis forkvakla logikken til kapitaleliten. Men i lagtevlinga prova vi at yrket kanskje likevel høver oss greitt: På spørsmål om korleis det gjekk i denne tevlinga kan vi med rette seia som fosningen, at det gjekk bra med oss og ikkje så bra med makkeren vår, men ikkje di mindre greidde vi å halde oss hjelma hyggelege og smile så breitt som dei smale filtborda tillèt. Overflatisk hyggelege, kan hende, men det er no ein gong slike manerar prostitusjon i stor grad handlar om. Kven kan som oss halde fatninga, når makker gløymer at vi brukar overføringar og lèt oss spela utgang på 3-2-tilpass, og når han gjer eit renonsvisande, sleminviterande dobbelthopp på singelton og ei hand heilt passeleg for ein utgangsinvitt? Vi berre ler, det ligg føre oss, fordi vi har innsett at livet er ein vits. Når dét er sagt, følte vi ei stor glede då vi gjekk ut i den blåfalma vårkvelden etter lagtevlinga, fordi fru Erichsen klappa oss på skuldra og erklærte: “You poor thing.” Det var perfekt formulert, så fremt ein ikkje gjev adjektivet uttydinga “stakkars” eller liknande, men heller tolkar det som “fattig”, “tragisk”, “nederdrektig” og dilikt.

Alle desse røynslene har også fått oss til å forstå kvifor ein spelar som Erichsen, ein durkdriven profesjonell som veit alt om kva det vil seia å ljote forteia store smerter, kan få lyst på ein Cola på kveldstid. Under dette opphaldet kjende også vi behovet for ein fast nokturnal boks brus, til og med ekte Cola, ikkje med feminin kirsebærsmak som sist. Men vi takka ikkje av den grunn nei når Helen kvar aftan baud oss raudvin, så midt mellom henne med raudvinsglaset og Espen med brusen sat altså vi med båe delar. Sånn er det å ha ferie. Ytterlegare ein opptur kom den siste dagen, då vi skulle spela med nettopp Helen i den store monradpartevlinga: Av nesten 150 par vart vi nummer tri. Det kjendest ikkje så verst, sjølv om alle vi spela mot for så vidt var “clueless”, for igjen å nytte eit av Espens favorittadjektiv.

Viktigast er det uansett for oss, som tidlegare nemnd, berre å få vera eit bel i ein metropol som London, og røyne på nært hald ei komprimert form av mangfaldet i verda. For sjølv om vi, som Vesaas skriv, er “heimkjære djupt i vår hug”, så er vi også rotlause og leitar med lys og lykter etter noko nytt og betre, jamvel om alt som oftast fortonar seg som ei hestevandring, med den forlokkande høydotten alltid på same fråstand. I det minste prisar vi oss lykkelege for at ingen drog oss med til ei gudsforlate hytte på eit perifert fjell i påska, vi er provinsielle nok i tankegangen om vi ikkje skal forfalle til den slags tåkete eskapisme, enn seia øydsle våren vekk på snø. Det høver å avslutte i eit brev den erkeurbane Charles Lamb skreiv på nyåret 1801, som avslag då poeten Wordsworth inviterte han frå London opp til naturskjønne Cumberland:

Separate from the pleasure of your company, I don’t much care if I never see a mountain in my life. I have passed all my days in London, until I have formed so many and intense local attachments as any of you mountaineers can have done with dead nature. The lighted shops of the Stand and Fleet Street; the innumerable trades, tradesmen and customers, coaches, waggons, playhouses; all the bustle around about Covent Garden; the watchmen, drunken scenes, rattles; life awake, if you awake, at all hours of the night; the crowds, the very dirt and mud, the sun shining upon houses and pavements, the print shops, the old bookstalls, parsons cheapening books, coffee-houses, steams of soups from kitchens, the pantomimes, London itself a pantomime and a masquerade, all these things work themselves together in my mind, and feed me, without a power of satiating me. [...] Have I not enough without your mountains? I do not envy you. I should pity you, did I not know that the mind will make friends of anything. Your sun, and moon, and skies, and hills, and lakes, affect me no more, or scarcely come to me in more venerable characters, than as a gilded room with tapestry and tapers, where I might live with handsome visible objects. I consider the clouds above me but as a roof beautifully painted, but unable to satisfy the mind; and at last, like the pictures of the apartment of a connoisseur, unable to afford him any longer a pleasure. So fading upon me, from disuse, have been the beauties of nature, as they have been confinedly called; so ever fresh, and green, and warm are all the inventions of men and assemblies of men in this great city.

Den stilla veka har vore still nok førebels. Berre graver og snø og bøker. Det nærmar seg innleveringsfrist for hovudoppgåva vår, vi anar verkeleg mørkret i enda av tunnelen no, og difor nyttar vi dei tri kvardagane denne veka på universitetet, i lag med nokre svært fåe andre. Det er reine spøkelseshuset her oppe, bortimot alle har reist, og torsdag reiser vi òg, til London igjen. Der er det sikkert ikkje fullt så stilt, men til vederlag er det alltid ganske stilt i hovudet vårt, stilt som i grava. Vi tenkte å trykkje eit påskedikt, men innsåg at det ikkje finst mange gode slike. Så det får bli eit vårdikt i staden, også dét ein forsliten sjanger, men den har ein styrke i den evig attendevendande, høgst konkrete aktualiteten sin. Diktet er på tysk, og av omsyn til stilla bryr vi oss ikkje med å omsetja det til vårt eige tarvelege uspråk. Det er vår gamle favoritt Georg Trakl, og har ein tittel som, typisk for han, er veldig rett på sak og veldig gåtefull samstundes, rett og slett “Im Frühling”.

Leise sank von dunklen Schritten der Schnee,
im Schatten des Baums
heben die rosigen Lider Liebende.

Immer folgt den dunklen rufen der Schiffer
Stern und Nacht;
und die Ruder schlagen leise im Takt.

Balde an verfallener Mauer blühen
die Veilchen,
ergrünt so stille die Schläfe des Einsamen.