Kjellaren

Seinast i førre artikkel fornya vi løftet om ikkje å engasjere oss i politikk. Vel, politikk er éin ting, raseri ein heilt annan. I kveld såg vi ein dokumentar om Vest-Sahara på NRK2. Dei evneveike lesarane har sjølvsagt ikkje peiling på Vest-Sahara, så tillat oss å informere: Landet ligg på nordvestkysten av Afrika og er i praksis mest sand. Då spanjolane etter Berlin-konferansen i 1884 la området under seg, møtte dei strid motstand frå innbyggjarane, i hovudsak nomadiske kamelrøktarar. Men i realiteten var saharawiane sjølvsagt sjanselause. Greitt nok, same lagnad råka dei fleste afrikanske nasjonar på den tida. Spania gav seg i 1975, då var Franco gamal. Men tru ‘kje det hjelpte saharawiane. Nei, grannelanda Mauritania og Marokko fekk overdrege eigedomen. Mauritania kasta handkledet inn litt seinare, men Marokko har halde okkupasjonen fram til i dag - og gjer ikkje teikn til å gje seg.

Marokko, nok eit erkemuslimsk patriarkat utan nemneverdig respekt for menneskerettane. Kong Hassan 2. har teke seg store fridomar i det okkuperte landet. Den 6. november 1975 sende han 350000 marokkanarar i veg på “Den grøne marsjen”, rakt over grensa til Vest-Sahara. Der har dei halde seg, og er no i suverent fleirtal. Berre den inste og skrinnaste luten er saharisk. Dit er urfolket drive, gøymd bak ein diger mur. Misforstå ikkje, vi har ingen prinsipiell aversjon mot murar. Ein mur gjer ofte susen. Men denne serskilde muren er symbol på ein arabisk imperialisme korporasjonen ikkje kan tolerere. Tvert imot, vi klikkar mentalt. Tenk berre på dama til Haugen, halvt saharisk. Ei helvetes bra skreppe. Og så kjem desse korrupte khatbøndene og okkuperer landet hennar!

Det er med sorg vi ser favoritten USA støtte Marokko. Elles er SN nokså eintydig: Okkupasjonen er ulovleg. Over 80 land har vedkjent saharisk sjølvstende, og Den demokratiske republikken Vest-Sahara (populært SADR), er fullverdig medlem av Den afrikanske unionen. Men kva gjer verdssamfunnet? Absolutt inkje. Hadde det ikkje vore fare også for saharawiane, ville vi tilrådd atomkrig mot heile jævla Marokko. Alt anna tykkjest hjelpelaust. Militsen Polisario er i realiteten paralysert i ørkentilveret. I augneblinken er det jamvel våpenkvile. Nybyggjarane strøymer framleis til nordfrå, og ei førespegla folkerøysting har Marokko naturlegvis sabotert. Tilhøva blir stendig vanskelegare for dei eksilerte, kulturen marginalisert i dei okkuperte områda.

Vest-Sahara er eit land med stort potensiale. Innimellom sanddynene ligg dei rike fosfatleia ved Bu Craa, og kysten har langt større fiskeførekomstar enn til dømes Marokko. I tillegg skal det finnast olje, men den næringa er òg på utviklingsstadiet enno. For saharawiane er det likesælt, dei veit likevel kor pengane går: Rett i lomma på okkupanten. Vel, han og Europa, derimellom nordmenn som forlystar seg på saharisk sokkel. Vi trur vi spyr. Ein gong dreiv vi innsamlingsaksjonar for våre vener i Vest-Sahara, no har vi heilt mist trua. Like lite som motstandskamp i den tørrbrende ørkenen, nyttar idealisme i gamle Noreg. Men lat det vera sagt: Kjellaren støttar Polisario og eit kvart fredeleg folks rett til fridom. Det inkluderer slike som jødar og tibetanarar, men ikkje kven som helst. Vi veit kva undertrykking er - og kven som fortener det.