Kjellaren

Så er ferien endeleg over. Det kallar på ei feiring, tenkte vi, og feira på besnærande vis denne siste helga. Fredagen vitja vi vår gamle ven Åsmund, for fyrste gong i hans nye leilegheit. Litt sånn Loftet-preg over det, delvis skråtak, men ikkje på langt nær så smalt og trykkjande som i den førre residensen. Om Forfot vil greie seg på eiga hand, utan den huslege Eberg til å stelle for seg, det gjenstår riktig nok å sjå. Noregsmeister Kippe dukka opp, han sat i sofaen og føredrog. Det same gjorde Ivar Berg - ei stund. Så låg han, Ivar Berg, eller støtta seg til veggen, kven veit. Det er allereie ein umiskjenneleg eim i Forfots nye stove, og det meste som hender har liksom eit uklårt, draumaktig skjer over seg.

Ikkje di mindre var vi på pletten neste morgon, då sjølvaste Petter Eide tok kontakt. Han er ikkje nettopp den som strøyper oss med mas, så vi greidde ikkje avslå den vesle spurnaden om hjelp. Også han driv og flytter, ut or Eilert Sundts gate, altså romet innved Romet, i hop med kona Røberg. Eit hyggeleg par, mindre nasty enn visse andre. Pete “the Beat” var som vanleg høfleg og orsaka seg for det han liksom plaga oss på laurdagen. Sjølve er vi glade kvar gong vi skimtar sola, og såkalla “strevsamt” arbeid som til dømes flytting, er trass alt ein sosial aktivitet og utvilsamt å føretrekkje framfor kjellarmørkret. Vi vart henta på døra og frakta både hit og dit, og såg på det heile mest som ein piknik. Vi fekk oss ei glasflaske kola, det var fyrste gongen sidan barneskulen. Så vart det pizza på restaurant, framleis gratis for vår del. Vi tenkte oss til Mjølus i kveldinga, og sanneleg tok ikkje Eide og køyrde oss dit. Som om ikkje det var nok, fekk vi jaggu grunkar i betaling. Nei, maken til lukrativ business har vi knapt nok vore innblanda i. Kanskje vi på heiltid skulle byrja i flyttebransjen.

Men i alle fall, vi var komne til Melus på laurdagskvelden. Kvifor, vil einskilde spørja seg. For å gøyme oss i skogen? Nei då. Denne siste helga før ferien er over, er ei serskild helg i bygda. Det er nemleg Mælus-festival. Denne årlege eventen går av stabelen i Gruva, det store sportsanlegget på vestsida av Gaula. Idrettslaget er arrangør, men koblinga mellom festivalen og idretten han finansierer, tykkjest til tider smal. Det er iallfall lite sportsmanship å skode, når alle moglege brølapar og sauebønder bryt i hop i heimbrentrus på laurdagskvelden. Ikkje akkurat vår stil, vil sume tru, og vi er vel berre måteleg begeistra for sjølve festivalen, ikkje minst for musikken dei spelar. Det eine året var det Rednex, då treivst vi, men Åge Aleksandersen, som i helga stod på scena, kunne hatt seg heim til Namsos for vår del. Greitt nok. Det hyggelege er å møte kjenningar. Sume har ein nesten gløymd, berre det dei finst er ei overrasking. Men andre har ein klåre minne om, og nokre kan ein faktisk ha sakna. I så måte var førespelet ein höjdare. Vi treftest i kjellaren hjå Britta, som gjekk i klassa vår på gymnaset, og har nesten ikkje tal på alle dei velkjende beibsene som innfann seg der. Det var vel sånn cirka berre vi av vårt eige kjønn, og tolv, tretten slike rotekte bondejenter i bortimot bunad og havrelefser. For ein trivsel. Langt om lenge gjekk vi ut, allereie til lyden frå kaukaren i Gruva, snåva gjennom buskane til inngangen, og betala oss deretter … Nei, sume betala seg inn. Men ikkje vi. 250 krons kostar galskapen, så mykje har vi ikkje. Så vi satsa på det eldgamle trikset. Det lyktest i forfjor, og endå vi utan tvil har vorte dummare med åra, var vi sikre på å lykkast på nytt. Gruva er omgjeven av skog. Det er tett, tett lauvskog på alle kantar, ikkje så beinast å ta seg fram i, men endå med den føremonen, at ingen oppdagar ein før ein kjem seg like innpå. Viss vaktene, som det forresten er ganske av mange av, snur seg vekk i nokre straksar, kan ein kaste seg fram og gli inn i teltet, nesten umerkeleg, utan å betala ei krone. I forfjor, som altså var førre gongen vi freista, vart vi for så vidt litt grøne på kleda. Det var eit helvetes hav av brennesler òg, så brende vart vi. Men den byrgleiken og sigerskjensla det er, å faktisk makte narre desse gnikarane …! Ubetaleleg. Og kva er det verste som kan skje? Jo, dei kan hekte tak i ein og forvise ein, men ingen ser ned på ein av den grunn. Så vi freista så klart på nytt. Fyrst var vi nede ved inngangspartiet, like oppi skogen der. Ei av vaktene fatta mistanke, og vart ståande nede i lysninga og stire på oss. Vi byrja ei psykologisk krigføring, vi berre stira attende. Vi hadde ein øl i kvar hand, så vi stod der ganske lenge og glana på dette dumme neket, ei kjerring på tallause år. Langt om lenge gjekk vi fram, liksom tilforlateleg, og spurde om det ikkje var lov å nyte ein øl i lauvskogen ein laurdagskveld. Openbert ikkje, megga ropa på torpedoen, han slengde oss formeleg ut. Men vi gav ikkje opp av den grunn. Vi leita gjennom eit par nærliggjande hagar, men fann ingen veleigna opningar på den kanten. Langt om lenge gjekk vi vidare, opp på hi sida, gjennom ein åker og ei eng. Det var der vi fekk auga på månen. Han tyktest vera halv, men liksom ikkje på snei, som halvmånen ofte er, og var raudare enn før, han låg der horisontalt med beinsida ned, verka litt rar på oss. Men vi grubla ikkje meir på det, ikkje før seinare på kvelden. Då var månen nemleg full. Ja vel, tenkte vi, så har det omsider tippa over for oss, vi har vorte galne, det laut jo hende før eller sidan. Vi fekk iallfall ikkje mykje gehør hjå bygdeungdomen, då vi la fram denne påstanden, at no var det halv og full måne på ein og same kveld. Sjølv på Melus-festivalen, meinte dei, skjer ikkje det. Men di større var lettelsa då vi las i avisa neste dag, at det sjølvsagt hadde vore måneformørking. Eit vakkert syn, det lyt vi seia, og liksom ein ekstra spiss på ein allereie magisk kveld. Det var i det dimme lyset av denne halve månen, den formørka, at vi omsider entra festivalområdet. Vi fann oss eit høveleg kratt, og i akkurat rette stunda forserte vi grusplassen, lista oss inn i teltet og var med eitt som dei andre, berre utan det stygge armbandet som prova ein hadde kjøpt seg inn. Som prova ein hadde tapa, med andre ord. Vi tapa ikkje, vi vann, i ei slik stund fekk vi nesten sympati for Aleksandersen, den håse, gamle grisen som stod der og gaula imot oss: “Det e min dag i dag.” Ja, ikkje sant? Vel, det var ikkje berre vår dag, alle såg ut til å hygge seg, og det fanst ikkje grenser for gjensynsglede dei fleste kunne førevise. Dei ivrigaste kasta seg ikring oss, som var vi den forlora sonen omsider komen heim. Jo takk, jo takk for det.

Dette hadde potensiale til å bli nokså langdrygt, og det var då også lyse morgonen før vi langt om lenge la oss. Vår gamle sjåfør og velgjerar frå gymnaset, Elise “Sfinksen” Vorum Moen, sytte nok ein gong for skyss. Takk til ho. Neste morgon var det berre å ha seg opp att, då til ei endå større hending: Vår mykje omtala og lenge planlagde ekspedisjon med Grautgramsen, tur retur Budalen. Vi har skrive om Grautgramsen før, ein fyr i heimbygda, som opp gjennom åra har underhalde oss på dei mest spektakulære vis. I ei samtale for nokså lenge sidan, nemnde vi Budalen og at vi aldri hadde vore der. Synd, tykte Grautgramsen, for Budalen er noko av eit lykkeland, eit Gauldalens Rio, bratt og friskt og fargerikt. Han lova å syne oss Budalen. Gjennom heile sumaren har vi freista finne ein passande dato, og no var det endeleg dags. Vi var heldig med vêret, køyrde i solskin og sundagsfred, opp forbi Støren til småbyen Kotsøy. Der, når åsane tykkjest trone over ein, svingar ein til sides og finn ein veg, utruleg nok, oppover hengbratta og inn gjennom skogen. Så, der ein minst ventar det, openberrar dalen seg. Nedst i gjelet, så djupt at knapt nok ser henne, strøymer storelva Bua. Det var overlag vakkert i Budalen, tykte vi, serleg sett i høve til alt vi hadde høyrd. Den gamle farmora vår nærast fråråda oss å dra dit. “Det er så stygt,” sa ho, “og bratt, nesten ingenting å sjå.” Dimed var det duka for ei positiv overrasking. Det vi trudde var ein snever v-dal, synte seg vidare og langt meir ope enn nokon kunne ana. Grisgrendt, ja, og ikkje nettopp dirrande av folkeliv, men meir som ei perle for svin. Budalingane er sere skapnader, vi såg dei sitja med wienerbrøda på kafeen då vi kom, og augo var mange og store, då vi, dei framande, gjekk ut or bilen og såg på kyrkja deira. Det er ei spesi kyrkje, visstnok, iallfall innvendig, men vi sleppte så klart ikkje inn. Vi lo litt av gravstøttene, om ikkje anna, der helvta hadde same namnet, og alle dei andre namna var variasjonar over dette eine. Enlid blir til Enlidmo og Enlidvoll, og så har ein Endal og Endalsvoll, for ikkje å snakke om Enmo, eller Enodd som sjølve sentrum heiter. Ikkje rart ein blir ør i nøtta. Vi fortsette innover Storbudalen, der det ikkje var mykje å sjå, før vi svinga over brua og tenkte på heimferd. Vegen til Enmo var herpa og stengd, så vi kom oss ikkje dit. Men enno var ikkje festen riktig over, for køyrer ein om Sokndal attende, altså ein rundtur i regionen, kjem ein til sagabygda Hauka. Hauka er ein liten stad, vi stogga ved det sundagsstengde samvirkelaget og kika på suvenirane i vindaugo, men allting var nips og utan det minste lokale serpreg. Dei satsar på turisme. Ikkje di mindre treivst vi der, inne i skogen og stilla, utan så mykje som ein tater i glaninga. Det var med det største vemod vi køyrde vidare heimover, attende til støyen og maset og alle dei fåvise neka i storbyen.

Det var ein nydeleg tur, og vi takkar kjære Grautgramsen for dét. Ja, ei nydeleg helg i heilskap, ei verdig avslutning på ferien, eit såkalla minne for livet. Kor lenge vi lever, derimot, er usikkert. Vi har nytta sumaren til fulle, bruka timane med omhug, og no er det altså haust. Mørkt, ikkje minst, kaldt om kveldane. Vi set oss i kjellaren og ser etter stjernene, men kan ikkje riktig finne dei for kjerret framfor gluggen vårt. Det får ein tole. “Gamle Laertes,” hugsar vi, “skar klunger / og grov um fiketrei, / og lét heltane slåst ved Troja.”

“Nei, dette,” skreiv Garasjen nyleg, “er ikke en sommergeografinøtt, tvert imot. Gå ned i Kjellaren for å gnafse på dem isteden. De kommer vel, Grendegut?” På det lyt vi faktisk svara, endå vi ikkje lenger plar kalle oss grendegutar, at nei, det gjer dei ikkje. Det har vorte i meste med laget med geografi, så vi jekkar oss ned litt og gjev dykk ein annan type kviss. Venlegast ynsk velkomen, “Kjellarens litterære sumarsnacks”. Eit corny namn, kanskje, men noko lyt vi kalle det. Litteratur er liksom faget vårt, men fleksible som vi er, har vi òg inkludert musikk. Songtekstar er jo òg lyrikk. For dei som saknar geografien, kan vi røpe at kvissen iallfall har eit slag geografisk kontinuitet i seg. Vi jumpar ikkje rett frå Nord- til Sørpolen, for å seia det slik, men sume verdshav kan vi koma til å krysse. Så til saka:

1. Han slåst med romkameraten og stikk av frå skulen, endå det ikkje på dét tidspunktet er mange dagar att til han likevel tenkte slutte. Inne i byen, som ikkje er nokon liten by, tek han inn på hotell og går i diverse barar. Så kjøper han seg ein prostituert, som han ikkje gjer anna enn å tala med. Då blir ho sint. Tilhøvet til ei gamal venninne, det lagar han òg litt klabb med. Men i det minste er han glad i veslesyster si, og til sist fer han også heim. Kven skreiv romanen?
2. Som så ofte er filmatiseringa nesten betre kjend enn boka ho er basert på. Men boka er god, ho òg. Den ikkje ukjende Knut Nærum har omtala henne i sers rosande og - som høveleg er - maskuline ordelag. Det er då i hovudsak ein roman om menn, med det som i røynda berre er éin mannleg protagonist. Men det figurerer òg ein kvinneleg hovudperson. Kva heiter boka?
3. Skal vi tru eg-personen i det han seier, tok det fire dagar å haike frå det som ein gong var eit framgangsrikt senter for tømmerindustrien, men som i dag slit med fråflytting, arbeidsløyse og kriminalitet. Byen ligg i innlandet, men ikkje langt frå vatn. Vi spør, kva heiter songen vi tenkjer på?
4. I grannehuset deira bur ein mann som ikkje på fleire år har vorte sett utandørs. Men han etterlèt nokre småe “spor” til granneungane i eit tre mellom husa deira. Fyrst på slutten av romanen, når rettssaka er over og den tiltala skoten i fengselet, kjem han ut og reddar borna frå ein enno rasande bygdetulling. Kva heiter romanen?
5. Songen er ei einaste lang orsaking for diverse som skar seg litt, serleg ein episode på ein klubb i ein øynasjon. Vi spør, kva kallar artisten seg?
6. Ei setning frå eit dikt av ein original språkmann og forfattar, figurerer i ei teikneseriesoge. Det same gjer eit musikkinstrument. Diktet er skrive i fyrsteperson, og lånar sin eigentlege tittel frå eit norsk fjellområde. Kven skreiv det?
7. Av dei skriftlege kjeldene som finst på dette språket, er den aktuelle ei av dei mest omstridde. For kva kan denne kryptiske teksten eigentleg handle om? Forslaga har saktens vore mange, frå eit gamaldags blodoffer til ei likferd i båt, eller kanskje soga om ei kullsegling? Kven veit. Men kva kallar ein dette “funnet”, gjort av ein gardbrukar og sonen hans?
8. Denne romanen omhandlar eit av dei viktigaste “vitskaplege” emna i forfattarskapen til ein renommert diktar og konservativ språkdebattant. Det var den fjerde romanen han gav ut under pseudonym. Det lyt kallast ein kriminalroman, men med løysing i ein då framleis omstridd og populær, men no i stor grad forelda metode. Kva heiter boka?
9. Han skriv eit slag utreiing for eit statleg organ. Denne fell i dårleg smak, og etter diverse alvorlege skuldingar, vender hovudpersonen attende til heimen, der han byrjar drive gard. Heller ikkje det går heilt etter planen, og tilspissar seg når han køyrer den tilbakeståande bror sin ut på den svenske landsbygda og etterlèt han der. Men også hovudpersonen endar i skogen. Kva heiter romanen?
10. Ein heller spesi type, denne, men av dei viktigaste i landet han kom ifrå. Han døydde ung og i einsemd. Av di så fåe eigentleg kjende han, har vi heller ingen bilete. Det einaste er faktisk eit portrett, noko overdrive, som syner profilen hans. Kva heitte diktaren?
11. Ein song av eit band forma av to tvillingar og ei bok av ein forfattar frå Skottland, har omtala av ein bydel til felles. Bandet som laga songen, kva heiter dei?
12. Kvar av linene i denne songen kan tolkast som ei kjærleikserklæring, anten til narkotika eller til ei jente. Det er altså ikkje klårt kor den eigentlege lidenskapen ligg, og sume av linene er jamvel diffust uttala. Når det er sagt, vart det ei populær låt, gjort serleg kjend gjennom ymse coverversjonar. Det er den desidert mest kjende songen til bandet som opprinneleg laga han. Kva heiter han?
13. Det vart eit strabasiøst prosjekt for helten i ei verdskjend bok, å få tilgang til den grevelege bygninga ovanfor landsbyen. Ettersom boka aldri vart fullførd, får vi heller aldri vita koss det går. Kven skreiv romanen?
14. Dei ropa om havet, rett nok på eit anna språk. Dei var 10.000 menn, komne til eit fjell med utsyn etter generalen sitt heller mislykka felttog. Ein stor tysk poet laga forresten eit dikt om hendinga. Men kven skreiv henne for fyrste gongen ned?
15. Ein kan oftast snu seg og sjå i dei fleste retningar utan nemneverdige konsekvensar. Men då den meir eller mindre historiske kona til ein meir eller mindre historisk person, på veg ut av byen snudde seg og såg seg attende, då gjekk det henne dårleg. Ja, ho gjennomgjekk faktisk ei forvandling. Til kva, det skal vi ikkje her spesifisere. I kva bok i boka står denne soga?
16. Den legendariske dronninga fungerer som eit slag rammeforteljar i denne store litterære samlinga, som er komen i mange utgåver med ei varierande mengd bestanddelar. Ein russisk komponist har laga eit orkesterverk med utgangspunkt i nemnde dronning. Kva er namnet hennar?
17. Det var ikkje kven som helst denne forfattaren eggja på seg på åttitalet. I spissen for “kampanjen”, for å kalle det det, stod ein småkul fyr med skjegg. Men forfattaren, han lever endå, på ein annan kant av verda. Kva heiter han?
18. Romanen er enkelt uttrykt, nesten utan forvanskingar i det heile, men representerte noko heilt nytt då han fyrst kom på prent i eit litterært tidsskrift. Heile soga tek føre seg ein einaste dag, delvis basert på forfattaren sine eigne røynsler. Kva heiter romanen?
19. Her kan vi peike bakover: Han vi spurde etter i ei av dei føregåande nøttene, har namnet sitt i tittelen på ein roman av forfattaren vi her skal fram til. Elles har mange av bøkene hans titlar frå musikkstykke, mellom anna ei sekstitalslåt. Kva heiter han?
20. Her er songaren og songen på to ulike kontinent, om de skjønar kva vi meiner. Europeisk songar, men ein tekst med referanse til ei strand, eller snarare eit område, eit område i ein storby. Tittelen inneheld det som tilfeldigvis er namnet på ein mytisk kvinnefigur. No vel, kva heiter songen?

Vi kan berre orsaka at helvta av sumaren alt er gått, men de rekk det vonarleg likevel. Vi gjev dykk ein raus tidsfrist i alle fall, fram til den 15. september. Det verste for vår eigen del, er alltid å velja premiar. Ein skal ikkje underdrive, men heller ikkje overause folket. Fylgjande er forslaget:

1. premie: Weekend for to i kjellaren. Obs! Obs! Ingen sengeplassar.
2. premie: Kroner 10.
3. premie: Nei.

Svara sender de som før til gamaldans@hotmale.com. Få med venene dine, grannen, mor di og far din, syster di, kanskje tanta di, men ikkje kven som helst. Då gjenstår det berre å seia, trass i Garasjen: Lykke til!

I går kveld hende det igjen, lesaren klaga på manglande updates. Men Uthuset, som vi vart lova, har ikkje den unge måsen gjort stort for å få på beina. Det var rett nok Forfots prosjekt i utgangspunktet, men Reistad og rissdølen er tilsynelatande kompanjongar no. Dei samarbeidde iallfall godt om sekstandeplassen i Kongsvinger denne helga. Vi reknar difor Uthuset som deira felles ansvar, og denne artikkelen er til ære for alt anna publikum enn akkurat dei. Vi vil faktisk forby dei å lesa han. Ut av vårt hus, vanheilage hundar!

Når det er sagt, har det gått litt trått med den korporative lektyreproduksjonen dei siste månadene. Ikkje av di vi har vanta inspirasjon, det gjer vi aldri, men programmet har vore relativt tett i forhold til skule og administrative oppgåver. Vel, det har det jo eigentleg ikkje. Men eitt og anna av sensasjonell art har vi iallfall føreteke oss den siste tida, og vil i denne artikkelen gje eit lite resymé av våren så langt. Når vi plutseleg har fått litt betre tid her nede, er det av ei sers hyggeleg årsak: Seinast i går, klokka 15.00, byrja Kjellaren sin lange og velfortente ferie. Vi hadde sesongens siste eksamen på universitetet, og reknar oss no for ferdig utlærde i norsk syntaks. Takk og farvel. Til hausten har vi store planar, mellom anna eit studium i runologi. Vi har allereie vore på biblioteket og lånt inn boka, og i tillegg mange andre bøker. Noko av visjonen for sumaren må vera, som George Costanza seier det, “[to] read a book. From beginning to end. In that order!” Når vi siterer vår absolutte helt mellom fjernsynsstjernene, er det sjølvsagt ikkje tilfeldig. George fekk tri månader løn frå yankeeane for å gjera absolutt ingenting. Då skulle han få gjort alt mogleg. Eta ein heil ost, mellom anna. Vi for vår del får inga løn. Det er bra, for vi hatar kapitalen. Vi greier oss med skiljemynt. Men det er like fullt “time to taste the fruits and let the juices drip down our chin.” We proclaim this: The Summer of George! I overførd tyding.

På den gamle sida vår, med’ vi enno var i bygda, skreiv vi mangt og mykje om våren. Men fordi om vi no er institusjonaliserte, kan vi sjølvsagt ikkje slutte glede oss over vårens vakre vedunder. Eit av dei sikraste vårteikna er snooker-VM, ei tevling vi kvart år har augo retta mot. Men ettersom vi no har fått kabelfjernsyn installert i kjellaren, kunne vi observere grundigare og meir lidenskapeleg i år enn tidlegare. No gjekk det diverre ikkje heilt vår veg, men det var så. Einskilde favorittar, så som Hendry, Williams og akk så utskjelte Ebdon, var for så vidt med eit godt stykke. Men det gjekk med dei som dei unge kinesarane vi heia på, dei vart for linne då Rocket sette flaksen inn. Han vann også finalen mot Ali Carter, som rett nok ikkje baud han all verdas konkurranse. Det mest ufyselege, tykte vi, var den griseheldige 147-serien O’Sullivan gjorde i siste frame mot Williams. Sporten blir berre keisam av slikt.

Når vi snakkar om flaks og uflaks, kan vi nemne at den lokale sumarbridgen er godt i gang. Vi har som vanleg sete i udrag, men lyt vel òg vedkjenne oss eit par tvilsame variantar. Hyggeleg har det like fullt vore, serleg den kvelden vi spela med ein av våre kvinnelege favorittmakkerar, sjarmerande Fiskarstrand. Ho har nekta oss å bruke den eigentlege identiteten hennar, av di ho ein dag skal bli lærarinne, og såleis vil ha mest mogleg plettfrie Google-treff på namnet sitt. Vel, Gry, du får vone dei ikkje leitar opp spelstensilane frå den aktuelle kvelden.

Når vi dreg denne Fiskarstrand fram i det grelle kjellarlyset, er det delvis òg for å rose henne. Ho og resten av arrangementskomiteen - viss det var nokon - stelte til eit glimrande Stud-kalas i klubbhuset på Havstad. Det kom litt seint i gang til nyttårsfest å vera, og vi vil nok til neste år ynskje oss endå betre oppslutning frå klubbens mange spelarar. Men vi som var der lika oss. Tevlinga, eit endå villare lotteri enn snooker-VM, vart vunne av Uggen og ein Eiesland, ikkje tidlegare omtala på sida vår. Men vi trur han les litt. Vi tolererer denne fyren, endå han ved fyrste augekast kan verke overdrive “svart” for oss fredelege Burzum-fans. Vår eigen makker var ein annan fersking, også ho av mix-kategorien. Kjersti Solberg Eikrem er ikkje like skuggeredd som Fiskarstrand, så vi treng ikkje nytte dekknamn der. Ein og ung talentfull spelar er ho i alle fall, og med ein iver dei gamle “heltane” saktens kunne lærd litt av. Vi vil nytte høvet til å skryte også av vår tridje mix-makker, Petter Eides honey Marita. Veldig uneleg. Vi vil faktisk gå så langt som til å vurdere, å heretter berre spela mix-bridge. Vi innser no akkurat kor sympatisk våre påstått mannlege makkerar er. Sjå berre på Simonsen, som på nemnde fest gjorde alt han kunne for å avlive oss. Han dengde oss i veggen, la oss i bakken, slo oss med ei flaggstong og dynka oss i vatn. Vi var heldigvis litt for seigliva til heilt å kapitulere.

Nei då, Simonsen, det er water under bridgen. Vi har longo tilgjeve deg framferda di, og du vonarleg vår. Den fyrste mai var Fredrik faktisk så elskverdig å invitere halve klubben til seg sjølv på grilling. Ettersom han som oss skyr arbeidarrørsla, ville han vel gjerne ha litt selskap heime framfor å forlata huset. Dei to andre residentane, makkerparet Eide - Livgård, var lageleg nok bortreiste, så einskilde gode vanka jo frå frysaren. Jamvel Katrine Gran, ein av våre lausleg assosierte, innfann seg i det timelange symposiet. Eit hyggeleg attersyn.

Kvelden før, den siste dagen i april, var vi faktisk i Olavshallen. Vi har ikkje vore så kulturelle som ynskt det siste året, men Orffs Carmina Burana var naturlegvis uunnverleg. Vi har alltid lika dette stykket, og det skorta ikkje noko på framføringa i hallen. Aal sjølv var baryton, det hjelpte ytterlegare på stemninga. Men også sopranen og den andre mannlege solosongaren, kora, orkestret og serleg gong-spelaren var dyktige. Det vart ein gjevande kveld. Vi hadde nokre andre bridgespelarar med oss, dei gjorde overraskande god figur i såpass eksklusivt selskap.

Ein annan høgtidskveld var vi heime i dalføret, nærare bestemt på Støren - eller Gauldalens Paris, som einskilde har kalla det. Vår finske ven frå skuleåra, nitrivelege Aarto Hyvärinen, heldt ein aldri så liten samankomst. Der trefte vi eit hav av kjenningar, men berre éin er tidlegare omtala i kjellaren. Ja, de gissa rett, evigunge Gaustad frå Hukkelåsen. Det var ei relativt roleg tilstelling, der vi fyrst på ved enda av kalaset, på heimturen, fekk oppleva det vi framfor alt var komne etter: Lokal natur. For å imøtekoma Gaustads vederheftige mor, som var så adstadig å ville hente oss, laut vi stege over ein bekk og nokre gamle byggvarar nedi Støren sentrum. For oss var dette action.

Når det gjeld nettopp Gaustad, er det med ein viss byrgleik vi må informere, om at han no omsider har utmanøvrert Våge ved sjakkbrettet. Slike resultat kan naturlegvis lyge, men det siste oppgjeret, arrangert med brask og bram i Mormors stove, vart ei styrkeoppvising for den unge hukkelåsingen. No skal det seiast at Våge er og har vore fullstendig inaktiv som sjakkspelar. Men di gledelegare er det naturlegvis å sjå, at sjølv ein nedsnøa hillbilly frå hillbillyland, kan lykkast i ein såpass komplisert idrett som sjakken. For nokre veker sidan vann han si klasse i hedmarksmeisterskapen, som forresten var hans fyrste større tevling. Når han no etter kvart attervender frå militæret, satsar han for fullt i Trondheim sjakkforeining. For vår eigen del kan dette bli problematisk, sidan Gaustad etter alle dei tri spelekveldane kvar veke, nok vil invitere til sigersøl. Dette har Kjellaren korkje råd eller tid til, så vi lyt faktisk avvikle vår eigen mobiltelefon, eller iallfall slå han av på permanent basis - og dra gardinene føre, ikkje minst.

Men det er lenge til. Vi kan lova dykk ein og annan epistel frå redaksjonen framover, ettersom vi altså har relativt rikeleg med fritid dei neste tri månadene. Endeleg kan vi disponere våre tilmålte leveår nokolunde fornuftig. Det fyrste vi skal gjera, er å avrunde denne artikkelen med eit høveleg dikt. Vi vil tru de har sakna den lyriske biten her inne, men di betre er sjølvsagt diktet når det fyrst kjem. Skal vi velja oss eit vårleg dikt vi framfor mange er glad i, vil dette absolutt utkrystallisere seg: Rolf Jacobsen, Mai på ruten:

Nu er det mai på ruten,
i høyblokkene når rørene er sluttet å suse,
i kjelleren når de bærer den døde ut,
i fengslene hele dagen og hele natten
er mai på ruten med sitt hvite ansikt
som forsøker å få tak i blikket ditt
og legger sin hånd av is omkring ditt hjerte
- -  jordens vår.

Kjellaren har alltid vore var for anna folks kjensler, og stort sett gjort dei fleste til lags. Vi har dessutan lova å avstå frå politiske kommentarar, ettersom politikken stort sett er banalitetar. Dagens epistel får såleis lesast som eit religiøst meir enn eit politisk manifest. Ein aldri så liten brannfakkel er det like fullt, og vi bur oss naturlegvis på kritiske merknader frå våre mange kommunistiske lesarar. Men som det før har vorte presisert, er denne sida i botn og grunn reaksjonær. Brun, om de vil. “Politisk står vi til høyre for Ivan den Grusomme”. Så det var ikkje anna å forvente.

Datoen er 14. mai 2008. Tel ein på fingrane 60 år bakover, er ein i 1948. Då skulle bjøllene ringje. Ja, Kjellaren vil nytte høvet her i dag - og ein nydeleg vårdag er det - til å ynskje staten Israel og det jødiske folket hjarteleg til lykke med dagen. Gratulerer! Framleis ingen gamal nasjon, men eit land som i tusenår einast var draum, og no endeleg har synt seg livskraftig. Liksom jødane feirar i Israel, skal Kjellaren feire i kjellaren. Vi har korkje gjøkalv eller fletteloff, men er fulle av shalom og framtidstru.

Dette trass i nokre vanskelege episodar dei siste 60 åra. Endå vi er relativt skråsikre i saka vår, skal vi ikkje hevde ha fullt, eller snarare godt nok innsyn i Israels soge. Mykje har hendt som vi vantar peiling på, og sume kan vel bruke denne vår infantile fåkunne til å slakte hypotesane våre. Men sant å seia treng vi ikkje mange argument. Vi veit så klart kva jødane har gjort med dei såkalla “palestinarane”, og skulle gjerne sett dei hakket mildare i så måte - for sin eigen del, ikkje for Palestinas.

Det er utelukkande desse herjingane som har gjeve Israel sitt ufortent dårlege rykte. Vi meiner altså ikkje å implisere, at vi har nokon valdsam sympati for det “palestinske” folket som gruppe. Einskilde hendingar er sjølvsagt tragiske, som når kvinner, barn og andre skuldfrie ved uhell blir drepne. Det bør ikkje skje. Men så er det også slutt. Vi nærar ein djupkjend skepsis til heile den arabiske og i stor grad sunnimuslimske verda. Ikkje av di arabiske menneske i utgangspunktet er mindre hyggelege enn andre, men på grunnlag av den politikken arabiske nasjonar, nesten utan unntak, driv i møte med minoritetar - det vera seg grannen Israel eller grupperingar internt i dei nemnde landa. Når vi nyttar nemninga “arabisk”, er “palestinarane”, eller det som verkeleg er “Palestina-arabarar”, sjølvsagt inkludert i termen.

Det blir tala mykje om den støtta USA gjev Israel, ei støtte som utan tvil har vore avgjerande for eksistensen og framdrifta til denne sårbare nasjonen. Så ser ein vidare på dei amerikanske operasjonane i Irak og Afghanistan, mimrar seg attende til Vietnam og Korea og er ganske snart sokken i ei myr av amerikansk “imperialisme”. Den sionistiske rørsla er tilsynelatande ein brikke i det store puslespelet. Men nettopp dette hata omgrepet, imperialisme, har vi tenkt litt på. Ein imperialisme dei fleste tykkjest blinde for, er nemleg den arabiske - og vi tilføyer sunnimuslimske - imperialismen i skrivande stund på frammarsj over heile Nord-Afrika og det sørvestlege Asia. Vi har tidlegare skrive om Vest-Sahara, der Marokko og Den arabiske liga, skuffande nok hjelpt av USA, i strid med alle internasjonale vedtekter okkuperer landet til eit moderat muslimsk nomadefolk, og naturlegvis undergrev kulturen og økonomien deira i same slengen. I Sudan er den hovudsakleg kristne befolkninga i sørdelen av landet, under kontinuerleg press frå dei radikalt islamistiske nord-sudanarane. Noko tilsvarande skjer i Nigeria, og vi treng vel knappast nemne den handsaminga svarte afrikanarar får i reint arabiske land. Dette i tillegg til kvinneundertrykking og all hårreisande rettspraksis i møte med andre “avvikarar”.

Også mellom jødane finst det ortodokse. Men jødedomen er iallfall ikkje misjonerande, og staten Israel har for lengst passert det politiske steinalderstadiet mange av grannelanda er på. Det er det einaste demokratiet mellom tallause diktatur i regionen, og alle tilgrensande land er å rekne for aggressive fiendar. Trugselen er ikkje berre palestinske terroristar, men galematias Ahmadinejad i Iran og i realiteten heile den arabiske verda. Om Israel har fått hjelp frå Amerika så langt, kjem ikkje USA naudsynlegvis til unnsetning i ein framtidig krisesituasjon. Nei, til sjuande og sist står Israel åleine, og ein noko påpasseleg militær strategi er såleis fullt forståeleg. Ein lyt trass alt forsvara sin eigen eksistens.

Dersom lesarane som ymse ekstremistgrupperingar vil rydde Israel heilt av kartet, då er det ei ganske anna sak vi diskuterer. Den debatten skal vi ikkje eingong ta, vi reknar det for innlysande at det jødiske folket har like stor rett til sitt eige heimland som noko anna folkeslag, serleg etter tusenårig mishandling i ufrivillig eksil. Og viss det fremste motargumentet framleis er, som vi fryktar, at Israel er imperialistar og drep uskuldige, meiner vi oss orsaka. Vi har sagt kva vi synst.

I kveld skal vi på møte i pinseforsamlinga med det treffande namnet Sion, der utgamle svovelpredikantar gjev ei meir bibeltru framstilling av den jødiske soga. Så kva høver då betre, enn å avslutte med nokre fyndige vers or skrifta. Av Mose avskjedstale, Deut. 33:27-29:

Ein bustad er den eldgamle Gud,
her nede er hans evige armar.
Han dreiv fienden bort for deg
og sa: “Berre rydd han ut!”
Sidan bur Israel trygt,
Jakobs kjelde har fred
i eit land med korn og vin,
der doggen dryp or himmelen.

Salig er du, Israel.
Kven er som du?
Du er eit folk som får hjelp av Herren,
ditt vernande skjold og ditt veldige sverd.
Dine fiendar skal krype for deg
medan du går fram
over deira høgder.

Så er påska uomtvisteleg over. Vi skal difor oppsummere kvissen vår, påskereisa, som denne gongen samla heile seks deltakarar. Utruleg artig.

Vi gjer ikkje denne gongen nokon gjennomgang av kvart einskilde spørsmål, for resonnementa blir i alle høve for kompliserte for gjennomsnittsmannen. Vi har fått fleire klagar på vanskegraden, men ikkje nettopp eintydige. Dei fleste synst vi overdriv, at lista med føremon kunne lege hakket lægre. Kva det då har seg at Ivar Berg, ein landsens moltegaid, nok ein gong gav oss fasiten i hende, det skjønar ikkje vi. For all del, han har brukbare skills. Men det har andre òg, vil dei. Her lyt øvast - og arbeidast. Ein vinn ikkje slike tevlingar på gamal vane, men eit ivrig og nyfike syn på tilveret. Vi lagar ikkje desse nøttene så mykje for å plaga dykk, som for å læra dykk eitkvart. Her er mykje kunnskap, grev ein berre djupt nok.

Dette som ei skjennepreike ikkje til deltakarane, men til dei som aldri deltok, som gav seg nesten før dei byrja. Det var mykje grums i dei svarsetta vi faktisk fekk, men det var då iallfall noko. Vi ser på fasit:

1. Rampart, AL. Ein “census-designated” tettstad. Songen var “Pink Bullets” av den korporative favoritten The Shins.

2. Chihuahua. Hunden heiter det same. I songen “Cocaine Blues” fekk Johnny Cash trøbbel i Ciudad Juárez.

3. Ushuaia. Ølet er Beagle-øl, byen modellert etter Djeveløya i Fransk Guiana.

4. Sala y Gomez. Det korporative ferieparadiset.

5. Hereheretue. Den gamle stavinga var vesentleg kulare: Héréhérétué.

6. Heard-øya og McDonald-øyane. Dei tilhøyrer Australia.

7. Tsumeb. Sjøane er Otjikoto og Guinas.

8. Kinshasa. “The Rumble in the Jungle” var òg i vår ånd. For ikkje å nemne presidenten, Mobutu Sese Seko.

9. Mogadishu. Iman vart gift med Bowie. Den fallerte astronauten var Major Tom, representert i høvesvis “Space Oddity” og “Ashes to Ashes”.

10. Shibam. “Manhattan of the Desert”, eit høgdepunkt mellom Jemens sanddyner.

11. Thiruvananthapuram. For eit nydeleg namn.

12. Ürümqi. Litt uklår spørsmålsformulering, men vi skulle altså Xinjiang Uyghur.

13. Kolyma. Ei hyggeleg elv i det austre Sibir. Vegen var “Beinvegen”, bygd over mang ein menneskeknokkel.

14. Krosshaugen. Han ligg i Litauen. Vi freistar ikkje den eigentlege stavinga, men har faktisk vore der.

15. Gripsholms slott. Ein runestein, dette. Vi seier ikkje meir.

Vi byrjar med fyrste innsendar, brødreparet Græsli frå Singsås. Deira deltaking var ei hyggeleg overrasking, vi har ikkje tidlegare sett nokon stor straum av svarbrev frå dalføra i innlandet. Men vi likar Singsås, og vonar brørne kjem sterkt attende sidan. Dei gjorde diverre ikkje nokon stor suksess denne gongen, med totalt to av femten riktige. Dei greidde Chihuahua-spørsmålet, og hadde openbert peiling på spetaklet i jungelen. Men som Janinj sjølv skreiv: “Fem rætt kjæm te å feires mæ polka og karsk.” Vi blir vonarleg inviterte.

Så var det Våge, som svara i Våge-stil. Det vil seia, han svara ikkje berre, men utbroderte framgangsmåte og irrelevante ekstraopplysningar. Høyr til dømes på åtta, som tydelegvis var ei favorittnøtt: “Her trodde jeg først presidenten var Ilyumshinov (president både i verdenssjakkforbundet FIDE og i den russiske republikken Kalmykia), da den lite flatterende beskrivelsen av ham stemte godt og det også i sjakk er sjelden at noen gjenvinner VM-tittelen. Men at matchen mellom de to verdensmestrene i 2006, som den korrupte presidenten fikk kjøpt til hovedstaden Elista, skulle henvise til bushen? Aha, nei, det var selvfølgelig enda mer planke, nemlig “Rumble in the jungle” i Kinshasa, Zaïre! Floyd Patterson var vel den eneste før Cassius Clay (synes det er mye kulere navn enn Ali!) som gjenvant tittelen?” Enklare kan det ikkje seiast. Men Våge var brukbar og hadde faktisk fire rette, nummer 2, 8, 9 og 15 - og for så vidt berre éin feil, nummer 6. Resten Våga han ikkje svara på.

Eit vel så hyggeleg bidrag kom frå Austlandet, småbyen Hamar nær Løten. Der bur Eide-familien. Så mange som det er av dei, kunne ein kanskje forvente fleire svarsett. Men Mats freista iallfall, og skal ha heider for det. Han briljerte ikkje hundre prosert, men blinka inn nummer 2, 5 og 9. Serleg femma var gledeleg sjå. Hereheretue er så visst ingen stor flekk på verdskartet. Det er altså von for ungdomen, sjølv i landets meir belasta provinsar. Mats skal bli skodespelar, og har såleis hovudrolla i den korporative oppsetjinga av My Fair Lady under sumarens festspel.

Så, ikkje mange minutta før fristen utlaup, kom eit heller uventa tilskot frå Rauland i Telemark, Fôrseth frå Fôrseth-garden. Vi har lenge visst at denne ølkjennaren ikkje er tapa bak ein stall, og det fekk vi endeleg prov på. Nummer 2, 3, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 og 13 gjekk i hus, ein veldig sterk prestasjon. Det blir likevel eit vonbrot for storbonden: “Siktar meg inn på fjerdeplassen,” hevda han - men den gong ei. “Premiane freista vel i mindre grad.” Om løna for andreplass, tri dagars kibitzing av den korporative parfinalen, skriv han brutalt: “Det hadde no sikkert vore underhaldande å sitja på ein stol og sjå på egginga og høyre sarkastiske kommentarar frå Kvalen, men eg føretrekkjer å leggje mine eigne egg på det lægste bordet i Patton. Der får eg i det minste sitja i ro.”

Men vi kjem altså ikkje utanom: Vinnaren, i år som i fjor og året før der, er Ivar Berg frå Meldal. Det kom ikkje heilt på auto; Krosshaugen, til dømes, var ei hard nøtt. Men tala talar for seg, femten svar i hus. Vi gratulerer Ivar Berg med suveren siger. Premien er vel heller ingen nedtur, ei kveldstevling med Kjellaren på Rica Grand Quality Collection SAS Clarion Hotell Lillehammer komande sumar. Det er Bergs eige ansvar fortlaupande å forsyne oss med alkohol, dette trass i forbodet.

På andre kom altså Fôrseth. Tridjeplassen var dei meir tvist om, men det lengste strået trekte Våge-kvalen. Han får då gleda å by oss middag - og det i tillegg til alt han vanlegvis spanderer. Vi kjenner oss lystne på noko ekstra fancy den kvelden. Trøystepremiane, høvesvis 2000 og 7000 kroner, går til Mats Eide og brørne Græsli. Gratulerer òg til desse. Korporasjonen Kjellaren vil takke for all venleg deltaking. På attersyn til jul.